Afstamming Boersma


Omke Klaas, smid in blija

Omke Klaas is bij wijze van spreken opgegroeid in de smederij. Hij zal zo’n anderhalf jaar oud geweest zijn toen zijn vader op 3 oktober 1866 op 28-jarige leeftijd kwam te overlijden. Zijn moeder hield samen met zijn halfbroer, Wybe Jans Faber, de smederij draaiende. Zodoende leerde omke Klaas al vroeg het smidsvak. Na het overlijden van zijn moeder in 1901 en zijn halfbroer Wybe Jans Faber in 1903 werd omke Klaas eigenaar van de smederij.

Op de foto, die omstreeks 1905 genomen is, staat links omke Klaas. Naast hem staat zijn halfzuster Grietje Jans Faber en helemaal rechts staat Sietse Heegstra, die knecht is in de smederij.

Het pand is nog steeds aanwezig in Blija, niet meer als smederij maar als woonhuis. Het is aldaar te vinden aan de Voorstraat 29.

Belangrijke jaartallen in het bestaan van de smederij

1808

Pieter Dirk Smits is als grofsmid werkzaam te Blija in de smederij, die niet zijn eigendom is, maar die hij in huur heeft voor 48 guldens per jaar. De smederij is het gezamenlijk eigendom van Douwe Pieters Wiegersma, die in Holwerd woont en zijn zuster Grietje Pieters Wiegersma, die in Blija naast de smederij woont en die getrouwd is met Pieter Lieuwes Westerbaan.

Op 2 mei 1808 koopt Pieter Dirk Smits samen met zijn vrouw Jantje Molles de smederij voor een bedrag van 1200 Caroli guldens.

1824

Pieter Dirks Smits is 68 jaar en het smidswerk valt hem zwaar, niet alleen door zijn leeftijd maar ook door ernstige problemen met zijn gezondheid. Die problemen zijn zelfs zo groot dat hij al geen kans meer ziet zelf de verkoop te regelen. Eildert Duyff, deurwaarder executant der Directe Belastingen, wonende te Westernijkerk treedt op als zijn gemachtigde.

De smederij wordt verkocht bij openbare inschrijving. Dat gebeurt op 6 november 1824. Het is nog best even spannend voor Wybe Jans Faber. Uiteindelijk komt hij dan toch in het bezit van de smederij voor een bedrag van f. 800,00. Kort na de verkoop overlijdt Pieter Dirks op 24 december 1824 te Blija. Zijn vrouw Jantje Molles was al eerder overleden, op 24 april 1813.

1844

Wybe Jans Faber is 52 jaar oud wanneer hij op 17 april 1844 te Blija komt te overlijden. Hij laat een vrouw en zeven kinderen achter. De smederij blijft als een onverdeelde boedel in het bezit van zijn vrouw en zijn kinderen. Zijn oudste zoon, Jan Wybes Faber,  is dan 24 jaar oud en hij is als smid werkzaam in de smederij van zijn vader. Na het overlijden van zijn vader is hij eigenaar geworden van 1/10 gedeelte van het bedrijf.

Ruim een maand na het overlijden van zijn vader trouwt Jan Wybes Faber op 16 mei 1844 te Ferwerderadeel met Hendrikje Berends van der Weide. Zij is op 6 september 1821 geboren te Veenwouden.

Om eigenaar van de smederij te worden zal Jan Wybes zijn moeder en zijn broers en zusters moeten uitkopen en dat heeft even tijd nodig.

1859

Vijftien jaarna het overlijden van zijn vader is Jan Wybes Faber in staat om de nagelaten smederij over te nemen en zijn moeder en zijn broers en zusters uit te kopen. Het uitkoopbedrag is vastgesteld op f. 1.350,00.

Uit de akte, die daar van op 26 april 1859 is opgemaakt, blijkt dat Jan Wybes niet in staat is om het volledige uitkoopbedrag uit eigen middelen te financieren. Hij houdt bij zijn moeder Baukje Tjallings van der Veen een schuld over van f. 750,00 en aan Jitske en Tjitske Feddes Wielinga, kinderen van zijn overleden zuster Froukje Wybes Faber, is hij aan ieder een bedrag van
f. 33, 33 schuldig.

1860

Het noodlot lijkt de bezitters van de smederij wel te achtervolgen. Want anderhalf jaar na de koop van de smederij overlijdt Jan Wybes Faber op 30 oktober 1860 te Blija, slechts 41 jaar oud. Zijn weduwe Hendrikje Berends van der Weide blijft met vier kinderen achter. De oudste zoon, Wybe Jans Faber is dan 13 jaar. Hij zal het smidsvak nog moeten leren.

Opnieuw komt de smederij in een onverdeelde boedel terecht. Zijn weduwe en zijn kinderen zullen voorlopig de erven zijn.

Hendrikje Berends van der Weide laat het er niet bij zitten en zij doet er alles aan om de smederij in bedrijf te houden. Die taak ligt voornamelijk op de schouders van haar knecht in de smederij Jan Klazes Jonker. Op 11 april 1863 en dat is 2½ jaar na het overlijden Jan Wybes Faber zullen zij te Blija met elkaar trouwen. Jan Klazes Jonker, die dan 25 jaar is, wordt door zijn huwelijk mede eigenaar van de smederij.

1866

Alsof het nog niet genoeg is geweest. Opnieuw slaat het noodlot toe door het overlijden van Jan Klazes Jonker op 3 oktober 1866. Hij is niet ouder geworden dan 28 jaar.

Hendrikje Berends van der Weide staat er weer eens alleen voor. Naast de zorg voor de smederij heeft zij ook de zorg voor haar kinderen, vier uit haar huwelijk met Jan Wybes Faber en één uit haar huwelijk met Jan Klazes Jonker.

Klaas Jans Jonker is geboren op 16 februari 1865 te Blija en hij is net 1½ jaar oud wanneer zijn vader overlijdt. Door het overlijden van zijn vader verkrijgt hij een gering deel in het eigendom van de smederij.

Dank zij de inspanning van Hendrikje Berends van der Weide en haar zoon Wybe Jans Faber blijft de smederij als middel van bestaan behouden.

Op 7 december 1901 overlijdt te Blija op 80-jarige leeftijd Hendrikje Berends van der Weide. Twee jaar later zal ook haar zoon Wybe Jans Faber op 19 februari 1903 te Blija overlijden. Klaas Jans Jonker is dan al langere tijd als smid werkzaam in de smederij en door het overlijden van hen beiden zal hij de volledige eigendom over de smederij krijgen.

Op 16 maart 1923, Klaas Jans Jonker is dan 58 jaar geworden, verkoopt hij de smederij aan Marten Mensus Wouda uit Anjum. Vierendertig jaar later, in 1957 zal diens zoon Lolke Wouda eigenaar worden. In 1985 valt het doek voor de smederij. Vanaf dat moment is het pand in gebruik als woning.